EN

تست کنترل کیفیت کفپوش رزینی: تست دانسیته

تست کنترل کیفیت کفپوش رزینی: تست دانسیته
تست کنترل کیفیت کفپوش رزینی: تست دانسیته

تست کنترل کیفیت کفپوش رزینی: تست دانسیته

 

یکی از تست های مهم کنترل کیفیت (QC) در صنعت تولید رنگ، پوشش و انواع کفپوش های رزینی (کفپوش اپوکسی، کفپوش پلی یورتان و کفپوش متیل متاکریلات) و پوشش های پلیمری، اندازه گیری چگالی یا انجام تست دانسیته است. بطور کلی انجام تست های کنترل کیفیت (از جمله تست دانسیته) و نتایج به دست آمده از آن ها، صحت مراحل تولید متریال کفپوش رزینی و درستی فرمولاسیون مواد را بررسی می کند.

تعریف دانسیته

چگالی، دانسیته (Density) یا جرم حجمی یک ماده، جرم آن ماده به ازای واحد حجم است و از رابطه D=m/V محاسبه می شود. در این رابطه m جرم و V حجم نمونه مورد آزمایش است. دانسیته معمولا در واحد g/cm3 بیان می شود. 

اهمیت اندازه گیری دانسیته رنگ و پوشش

 انجام تست دانسیته رنگ به تولیدکنندگان رنگ، پوشش ها و متریال کفپوش رزینی کمک می کند تا فرمولاسیون مواد را بهتر شناسایی کنند. دانسیته اندازه گیری شده ی محصول می تواند ارزیابی اولیه ای از رعایت فرمولاسیون در زمان تولید محصولات ارائه دهد. همچنین با دانستن دانسیته رنگ می توان در خصوص اجزای فرمولاسیون آن اظهار نظر نمود. برای مثال، در پوشش های پایه حلال، به علت وجود حلال، دانسیته (چگالی) کمتر از پوشش های بدون حلال و پرجامد است. البته اظهار نظر دقیق تر در این خصوص نیازمند انجام تست های تکمیلی ماننده اندازه گیری درصد جامد سامانه پوششی یا رنگ مورد نظر است. همچنین با در اختیار داشتن مقدار دانسیته مواد، می توان میزان مصرف رنگ، پوشش و یا متریال کفپوش رزینی (کفپوش اپوکسی، کفپوش پلی یورتان، کفپوش MMA) را برای رسیدن به یک ضخامت مشخص به ازای هر متر مربع، برآورد کرد.

محاسبه میزان مصرف متریال هر لایه از کفپوش رزینی براساس دانسیته

برای محاسبه میزان متریال مورد نیاز برای کف با متراژ مشخص و ضخامت کفپوش معین، می توان از دانسیته متریال کفپوش رزینی استفاده کرد. به عنوان مثال، در شکل زیر برای سطحی با مساحت 1 مترمربع، کفپوش با ضخامت 1 میلیمتر در نظر گرفته شده است و با توجه به فرضیات ذکر شده می توان حجم مورد نظر را به دست آورد. بدین ترتیب حجم برابر است با 1000 سانتی متر مکعب. 
سپس با استفاده از فرمول دانسیته (D=m/V) و چگالی به دست آمده برای متریال های مختلف از تست کنترل کیفیت دانسیته، می توان میزان مواد مورد نیاز را به دست آورد. برای مثال، چگالی دو محصول BASADUR ® E302 و BASADUR ® U302، به ترتیب 1.8 و 1.5 (g/cm3) است. بنابراین، 1800 گرم از پوشش اپوکسی و 1500 گرم از پوشش پلی یورتان به ازای یک مترمربع کفپوش با ضخامت 1 میلیمتر، مورد نیاز است. در ادامه می توانید محاسبات انجام شده برای به دست آوردن وزن متریال کفپوش رزینی مثال فوق را، مشاهده بفرمایید.




نحوه انجام تست دانسیته با پیکنومتر یا دانسیته سنج فنجانی

پیکنومتر (pycnometer) یا دانسیته سنج فنجانی، دستگاهی برای اندازه گیری چگالی پوشش های مختلف و روغن ها است. کاپ یا فنجان دانسیته (Density Cup) بر اساس استانداردهای ISO 2811,DIN 53217,ASTM D1475 در حجم های متفاوت طراحی شده است. تصویر زیر انواع کاپ های دانسیته با حجم های متفاوت را نشان می دهد.



برای انجام تست دانسیته توسط کاپ دانسیته یا دانسیته سنج فنجانی، پس از همگن و کاملاً یکنواخت شدن متریال کفپوش رزینی یا انواع رنگ ها و پوشش های پلیمری، از محصول تولید شده نمونه برداری کرده و دما و میزان رطوبت نمونه را به دقت اندازه گیری کنید. دما و رطوبت اندازه گیری شده باید با شرایط آزمایشگاهی که از قبل تعیین شده، مطابق باشد. پس از اطمینان از تمیز بودن دانسیته سنج، آن را بر روی ترازو قرار می دهیم و وزن دستگاه خالی از نمونه را محاسبه می کنیم. سپس کاپ دانسیته دستگاه را بطور کامل از نمونه متریال کفپوش رزینی پر کرده و از عدم وجود حباب های احتمالی هوا اطمینان حاصل می کنیم. کاپ دانسیته باید به نحوی از رنگ پر شود که مقدار اضافه آن از حفره ی درپوش پیکنومتر خارج شود، در این زمان رنگ بیرون آمده را از سطح درپوش پیکنومتر پاک نموده و سپس وزن پیکنومتر حاوی نمونه مورد نظر را اندازه گیری می کنیم.
با استفاده از رابطه D=m/V می توان دانسیته نمونه متریال مورد نظر را محاسبه کرد. m جرم نمونه مورد آزمایش و V حجم کاپ دانسیته است. (m= وزن نمونه و دستگاه – وزن دستگاه خالی از نمونه)
  • تاریخ انتشار:4 بهمن 1399